 Remar eta Sarrikue auzoetan negozio banak dirau, eta bietan denetik zegoen lehen. Auzo txikiak dira. Salbuespenak. Eta salbuespen izatetik ohiko paisaia izatera pasa daiteke gure inguruko kale eta gune askotan dendak ixten ari baitira. Eusko Jaurlaritzak, irailean, 2010 urteari zegozkion datuak plazaratu zituen. Datuek denda txikien ixteko joera nabarmena azaltzen dute. Iaz arte, eta azken bi urteetan, 2.000 denda txiki baino gehiakok pertsiana itxi du betiko EAEn. Kontraesantzat har daitezkeen datu batzuk ere ageri dira Jaurlaritzaren txostenean. Dendak itxi badituzte ere, salmentak igo direla aipatzen da. Baita Seguritate Sozialean alta eman duten komertzio arloko langileen kopurua ere. Hala ere, denda txikiak ixten doaz. Gure auzoetatik pasiatzen badugu, ‘alokairuan’ eta ‘salgai’ bezalako gero eta lelo gehiago ikusiko ditugu jaitsitako pertsianetan itsatsirik. Batzuk, duela gutxi itxi dituzte. Beste batzuk, ordea, hilabete eta urteak daramate horrela. Egoeraren inguruan iritzia eskatu diegu Santutxuko, Txurdinagako, Uribarriko eta Otxarkoagako dendarien elkarteei, gertu-gertutik zelan bizi diren ezagutzeko.
TXURDINAGA da auzorik berriena. 200 denda eta negozio baino gehiago dago bertan.
Merkatarien Elkarte bezala, zelakoa da zuen auzoko egoera?
Arlo guztietan une zailak bizi ditugu. Gurea ez dago aparte, jakina. Baina elkarte gisa indarrak bateratzen ahalegintzen gara jendeak bere inguruko dendetan eros dezan, hurbiltasuna eta kalitatea eskaintzen dugulako. Auzoan dendak egoteak bizia ematen dio auzoari.
2011 urtea amaitzear dagoela, aurten denda gehiagok itxi du?
Auzoan itxi diren dendak jubilatu direlako izan da. Izan ere, negozio batzuen lekukoa jende berriak hartu du.
Krisiak gabonetako erosketetan eragina izango du?
Uste dugu neurri txikiagoan izango duela eragina. Data hauetan jendeak eskuzabaltasunez gastatu ohi du. Laster ikusiko dugu.
Inguruotan marka ezagunen supermerkatuak badira. Berauen eragina nabaria da ala izan da?
Auzo honetan dauden supermerkatuak ez dira merkatalgune erraldoiak. Hala ere, hiriko beste auzoetan gerta daitekeen bezala, horrelako lekuetan erosten duenak kotxea hartu eta hiritik kanpo dauden zentro horietara joaten da. Gainontzekoa, hurbileko dendetan erosten du. Ez dugu somatu ohituren aldaketarik.
Krisi denboretan, jendeak non egiten ditu erosketak?
Orokorrean, auzoan egiten ditu, hurbiltasunagatik eta konfiantzagatik. Horregatik, ez dugu aldaketa nabaririk somatu. Hori bai, akaso, salmenten jaitsiera bai.
Krisi denbora honetan, negozio berririk zabaldu da Txurdinagan?
Bai, baten bat zabaldu da: akademiaren bat, bazarra (denetik saltzen duen horietakoa), taberna, optika, animalientzako osagarri eta apaingarrien denda, parafarmazia…
Besterik azpimarratu edota esateko badaukazue?
Krisiladi une hauetan indarrak batzearen garrantzia azpimarratu nahiko genuke. Horren harira, auzotarrek erosketak auzoan egin ditzaten lan handia egiten ari gara kanpainen bidez. Azaroaren 28an, astelehenean, gure web orrialdearen aurkezpena egingo dugu (www.txurdinagabilbao.com) gure bazkide guztien eskaparatea izan dadin. Garrantzitsua deritzogun gaia da hauxe: kexetan denbora alferrik galdu ordez, bizi garen inguru aldakorrean egokitzeko gauza izan behar dugu. URIBARRI, MATIKO eta KASTAÑOS auzoetan mota guztietako denda eta negozioak aurki ditzakegu. Baita aldapa dotoreak ere. Aitzinean ‘Bilbora jaisten’ ziren asko eta asko Zazpi Kaleetako dendetan, Erriberako merkatuan… egiten zituztelako euren erosketak. Auzo horietan, ordea, aukera zabala dago gaur egun. Jende nagusi asko ere bizi da bertan.
Distrito 2 Auzoa Berritzen du izena merkatarien elkarteak. Duela sei urte sortu zuten hiriko bigarren barrutiko merkatariek. Gaur egun 45 negozio dira elkarteko bazkide. Beren lehendakariarekin berba egin dugu.
Dendarik zabaldu da azken urteetan bigarren barrutian?
Bai, zabaldu eta lekuz aldatu. Denetik: mertzeria, zilarrezko gauzak saltzen dituen denda, urrea erosten duen denda, jatetxe txinatarra, aseguru-denda, tailer mekanikoa, jaki galegoak saltzen dituen denda, farmazia berritzen ari da…
Beraz, denetik zabaldu da?
Bai, eta denda asko berrikuntzak egiten ari dira. Eta ez da oso baikorrak garelako edota dena oso ondo doalako. Bezeroei konfiantza eman behar zaie. Egoera txarra da, baina hemen jarraituko dugula adierazi behar dugu. Azken finean, jendeak beharrak ditu eta, pentsatzen badu zuk ez duzula behar duen hori, beste nonbaitera joango da. Bereizteak ere zer edo zer laguntzen du.
Zeintzuk izan dira itxitakoak?
Bitxi-dendakoa jubilatu da, Kastañosko mertzeriakoa eta baita alboko tabernaria ere. Dekorazio-denda itxi dute eta orain ile-apaindegia zabaldu dute. ‘Kimu berde’ gutxi dago. Itxi direnak gehiago izan dira. Beste guztiok eutsi egiten diogu. Dena dela, jendea zain dago, eta garai hauetan berriztu, gauza berriak asmatu eta eskaini behar dira bezeroa erakartzeko. Ikastaroak egin, gauza berriak ikasi (dekorazioa, argiztapena…). Uste dugu arrazoi nahikoa dela hori merkatarion elkartean sartzeko, hortik abiatuta auzoko merkataritza hobeto sustatu daitekeelako. Ez da ‘makil magikorik’, baina bai bestelako tresna lagungarriak: ikastaroak, laguntzak, informazioa.
Kuriositatez, txinatarrek elkartean izena ematen dute?
Bai, orain dela gutxi eman du izena jatexekoak eta Eroski ondoan dagoen beste dendako jabea den neskak ere bai.
Hemen ez dago hipermerkaturik, baina, supermerkatu handiago horiek eraginik izan dute?
Ikusten da ogia erosteko lehen egoten zen ilara ez dagoela orain. Baina gauza bat esango dizut, ez dut uste kalitate berdinekoa denik fruta, haragia… Nik nahiago dut denda txikietan erosi, ilaran itxaron behar badut ere. Zerbitzua ere zuzenagoa da. OTXARKOAGAN bizi den jendea, ekonomikoki, ez da aberatsa, ez. Hala ere, merkatari anitza dago. Krisi egoerak, beste auzoei bezala, eragin die. Itxura berrizten dabilen ‘Txino’ merkatalgunean den okindegi batean galdetuta, erantzun laburra bezain zehatza jaso dugu: “Egoera latza da”. Hortik oso gertu, denda bateko leihoan, ‘Liquidación por cese’ dioen kartel handi bat irakur daiteke. Auzoko betiko denda da. Eta ez da denda berririk zabaldu Otxarkoagan. Merkatarien Elkarteko bi ikuspegi jaso ditugu. Beti-betiko dendari batena, batetik, Enbeita plazan dagoen jantzi dendakoa. Metroko lanak, krisialdia, baita azken urteko eguraldiak ere, “dena” daukatela aurka dio. Auzora jende gaztea bizitzera etorri da, baina dena ipinita dutela eta, behar gutxi daukatenez, “erosketarik ez dute egiten auzoan, normalean”. Kotxea hartu, eta kanpora joaten dira. Jende nagusiak, ordea, behar gutxi du, eta diru gutxi, beraz, tarteka zer edo zer erosten badu, denbora luzean ez du ezer gehiago erosiko. Urte batzuetatik hona, gutxiago saltzen dela aipatzen dute Enbeita dendan eta aurreikuspen iluna egin digute: “Hemen ez da ezer ere altxatuko”. Bestetik, dendari gazte bat dago, Otxarkoagan dagoen dietetika bakarreko saltzailea da. Berak nahiago du garaiari ikuspegi baikorra ematea. Egoerak aurrera egiteko balio digula dio, “egunero aurrera segitzeko indarra atera behar dugu”. Bestela, kexen artean itoko litzatekeela. Berak, ere, abantaila txikia izan dezakeela pentsatzen du, inguruko mota horretako denda bakarra delako. Eskaparatismo ikastaro batean 60 urteko dendari bat ikusteak animoa pizten dio. “Jubilatzear dagoen pertsona bat oraindik ikasteko eta hobetzeko ilusioz ikusteak, aurrera segitzeak merezi duela pentsarazten dit. Kexatu, kexa naiteke, baina nahiago dut baikorki aurrera egin”. SANTUTXUKO merkatariek 30 urte baino gehiago daramate elkarlanean. Denda eta negozio gehien daukan auzoa izanik, denetik aurkitzen da bertan, eta jendeak bertan erosteko ohitura dauka.
Zelakoa da Santutxuko elkarte bezala egiten duzuen egoeraren irakurketa?
Krisialdia dela eta, diru sarrerak gutxitu dira. Hala ere, auzoan ez dugu horrenbeste nabaritu. Izan ere, nabaritzen hasi ginen merkatalgune handiak zabaltzen hasi zirenean, duela urte batzuk jada.
2011an denda gehiago itxi dira iaz baino?
Bai, batez ere hasi berriak zirenak, ez direlako finkatzera iritsi. Aspalditik daudenak aurrera segitzen dutela dirudi.
Krisiak gabonetako erosketetan eraginik izango du?
Bai, azken urteetan era nabarmenean beherantz jo dute gabonetako erosketek, eta sektore batzuetan are gehiago.
Santutxun marka ezagunen merkatalguneak badira. Beraien eragina nabaria da?
Erabat, auzoko denda txikien artikulo gehiago bere egiten dutelako eta horrek lehia zuzena egiten digulako.
Krisi denboran, jendeak non egiten ditu erosketak?
Orokorrean, merkatalgune handietan. Auzoetan, gauza txikiak erosten dituzte, ahaztutakoak edota azken ordukoak bakarrik.
Krisi denbora hauetan negozio berririk zabaldu da Santutxu aldean?
Bai, baina lehen aipatu bezala, ez dute arrakastarik, eta denbora gutxian irauten dute zabalik. Dendak itxi, bai, baina negozio berri batzuk zabaltzen direla ere agerikoa da. Ia edozein gauza aurki dezakegu denda berri horietan. Bitxia da, baina antzeko gauza gertatu zen aurreko krisialdian non ‘Dena 100’ esaten zuen lelopean gauza erabilgarriak eta ez hain erabilgarriak saltzen ziren. Gurean, euskaraz ere saiatu direnak badira. Esaterako, Begoñaldeko bazar txinatarrak izena euskaraz jarri dio dendari.
|
