Matzorrianori kendute

Gitxitten kenduten dostie txapela, jeneralien kajoi baten sartute bixi naz, neure moduko beste hiru, lau edo bostegaz, edo gehidxao igual, ez dakit, kajoien ez dago argirik, kaputxoie ifinitte dekogu ta ganera batzuk zikitu ta aspaldidxen hildde dagozela pentsaten dot. Holan ez dago ez modurik ez animorik inor ezegutu edo haregaz berba egitteko.

Oingo denboran ixiten da kaputxoie kentzekoa, eneron.

Esku bet sartuten da kaxoien, hartu ta argitarantza eroaten nau. Han kaskoa kendu dosta ta prezidxoak tatxaten ta kanbiaten ifinten nau. 99 tapau ta 59 eskribidu ta holan.

Ta aurtengoan zozer barruntau dot, txarra. Igual inoz baino gauze gehiagon prezidxoa tatxau dogula, edo eskribidu dogun numeroa asko txikidxagoa izan dala, edo ... Ez dakitt baina ez dot bibrazino onik euki, tintie zikituten hasi jata.

Deskantsurik ez eukittie zer dan gitxik dakigu, gero ta gitxidxaok. Goizeko zortziretan jantzan hasi ta gaueko bederatzidxek arte. Gabez zabaldu ta gauez itxi, astelehenan bezperie zer dan jakin ez, zapatuen ostekoa bez. Kalendaridxoa inkau zostien kristalien, egun gorridxek ta egun baltzak han, han bai, noberantzat danak baltzak, danak luziek.

Ez, batzuk baltzak ta bestiek baltzagoak. Ingerukoak beharrien dagozen egunetan hareikaz bota leikez parraplada batzuk behintzet, baie zapatu-domekatan harek deskantsue, ta ni bakarrik. Hango punten dagoen beste panaderi bateko atie ez bada, edo tabernakoa. Baie konpententziegaz konfiantzan ibiltie ez dago ondo ikusitte, ta bestiek tabernako kontuetan hasten direz ta kostaten da haren konbersazinoan sartzie.

Dana dala ferreterikoak esan zostan lehengoan oin konpainia gehidxao eukingo dotela. Alkatiek edo halangon batek esan dauela oin danak zabaldu behar dauriela zapatuen, domekan edo goizeko lauretan gura bada. Ta egin dauriela pentsaten batzuk bakarrik emoten dogule denborie lar, ta holan aber komertzioa animaten dan.

Ta nik gure doten bakarra da kalendaridxoko egun gorridxek zer diren jakittie.

18, 14, 20, 10, 15... ta zero bat eskoien. Keto bixi ixen ta bixitze guztidxe kanbietan, norbera kanbidxau barik. Numero beilegidxetan bestien bizitzie gobernau ta norberak horrek guztidxek zer zentzun dekien entendidu ez. Aittuten dostie batzuk, ordue interesau ta nik tenperaturie erakutsi momentuen, burueri buelta emon ta segundutxu bat be ezin itxadon behar dauriena ikusteko. Jakitteko hainbeste urgentzirik ez dauriela eukingo pentsaten dot. Beste batzuetan esplikatie gure ixiten daurie paparretik sartuten jakien airie zer dan, hareri zelan deittu. Eurek esaten azertauko ez ta nonok kolkoan behera dekiena esplikau behar dotziela emoten dau. Ta zer jakingo dot nik hori zer dan!

Papel onagaz egindde nago, ta pegamentoa be bai. Urtiek direz farola baten erdidxen, begidxen alturan, baten batek pegau nenduela. Arpegi bet ta letra batzuk nekozen eskribidute orduen. Farolien aurrien ez direz asko pasaten ixin urtiotan, leku trankilien-edo gaoz. Akorduen dekotela, dozena erdi lagun parau direz niri aittuten, leiduteko ez zan hainbesteko ahaleginik egin biher, letra gitxi berba baten, edonok entenditeko modukoak, arpegidxe ikusitte fazilago. Baten batek bota dosta aikunea inoz, bai.

Leku trankilien egon baie euridxe, eguzkidxe ta haixetik aparte ez, atzazkalen batetik aparte bez, ta urtiek joanda letrak joan ta arpegidxe borraten joan da apurke-apurke. Gaurkoan buru baten keixpie ikusi lei iguel, letran arrastrotxun bat, baltza zanata zuridxe zana grisera etorritte, papelien urretutxu batzuk.

Pasako direz ingeruen pasaten dizen guztidxek, arpegidxek borrau egingo direz, letrak galdu, baie ondinokarren haixe, euri, eguzki ta atzazkal asko beharko direz hametik despegateko. Eskiñe galdu baten, farola bateri pegaute.

Egunek direz panaderiko atien baten bateri jausi nitxakola patrikeratik. Mokeroa hartuten joan zan, ta harengaz enredaute atara nendun kanpora. Ez nintzen sudurrera ailegau, zapidxe gora ta ni behera. Zapatien ganien lehenengo, zagatarik egin barik, handik baldosineko erretenera. Gulangoak bizidxek ixen ta brinko batzuk emon noazen segiden, baldosinetik errobera baten kontrara, erroberatik bordillora, ta bordillotik erretenera. Hantxe lotu nintzen, baldosa zuridxen ganien, ondoan txikle baten papela ta denda bateko erreziboa, bola egindde.
Hantxe emon doguz egunek, barriketan ta apur bet ikeratute be bai, euridxe egingo zoala, edo mangerie pasako euriela alkantariletik joango ete ginen.

Ez euririk, ez mangerarik barriz. Ta pakien pasau doguz egunok. Esperantza euki dot baten bateri neu jausi nintzen modure bosteko biletie edo euro bikoa jausiko jakola ta ondoan nagola neu be hartuko nendule, bateko txikidxegaittik ez dau inok kaloria bat gastauko bestelan, ezta begidxe kansau be.

Baie gaur, eguerdidxen, panadertik urten dau batek, serio, behera begire ibili da, kaminora arrimau da, astiro, nora joan ez dakiela emoten dau, edo ez dabela inora joan gure, edo nora joan ez dekola, baldosinak kontaten. Ganien parau jata, aittu baie ikusi barik dabilela pentsau dot, derrepentien sentidu dot begidxe inkau egin dostela, ta atzamarra arrimau, ta hartu egin nau, ta goiti behera aittu, astiro. Eskuen estutu ta han gordeta eroan nau. Handik apur batera eskue zabaldu dau, ta kaxa batera soltau nau, nilango pila bat dago kaxan, zentimo bateko hainbet ta hainbet. Ta ez dogu azertaten zegaittik gagozen hamen sartute.