Mediaberri.com

Egiten duten lanagatik baino gehiago haien barrenean nozitu dituzten iskanbila eta desadostasunengatik izan dira albiste aurten Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erakunde soziolaboralak. Horixe uste eta deitoratzen du datorren martxora bitarte EAEko Kontseilu Ekonomiko eta Sozialeko presidente izango den Jose Luis Ruizek (Venta de Baños, Espainia, 1950). Haren sindikatuak (CCOO) eta UGTk aukeratu dute Ruiz, orain arteko presidente Antxon Lafonten dimisioaren ondoren. Sindikalismoan 30 urte egin ditu, azkenak, Jose Unanue fundazioko presidente gisa. KESen agintaldi laburra egingo duen arren, lan egitera eta, batez ere, «adostasunerako bideak handitzera» datorrela dio.

Erronka zailegia dirudi presidentzia hartzea hain denbora laburrerako. Sindikatuei zegokien aukeratzea, eta niri egin zidaten proposamena. Ez zegoen nire asmoetan kargu hau hartzea, eta lasaiago biziko nintzateke onartu gabe. Baina KES erakunde garrantzitsua da, eta arduragatik kezkatuta banago ere, ohore handia da nigan izan duten konfiantza.

Lehendakariarekin hitz egiteko aukerarik izan duzu? Ez, uste dut oporretan egongo dela, ni bezala. Gertu nabilenez, noizbehinka Bilbora nator gauzaren bat lortzeko. Irailaren 1etik aurrera KESeko jende guztia itzuliko da, eta ohiko jarduera hasiko da. Une honetan zeharo itxita dago, baita egoitza ere.

Normaltasuna berreskuratu nahi duzula diozu. ELA eta LAB kanpoan izanda, ba al dago hori lortzerik? Nik uste dut KESek ondo zehaztutako eginkizun jakin batzuk dituela, erakundea bera sortzeko legeak jasotzen dituenak. Normaltasuna berreskuratzea KESek Legebiltzarreko legeek ezarritako funtzioak betetzea da, Jaurlaritzak bidaltzen dituen txostenak aztertzea. Argi dago bi sindikatuen hutsunea ez dela desiragarria, eta niri gustatuko litzaidake ELA eta LAB ere bertan egotea. Nire esku dagoena egiteko prest nago itzul daitezen , baina haiena da azken erabakia.

Horretarako aldaketarik egon denik uste al duzu? Kontseiluari ezin zaio eskatu bere araudietan ez dagoen gauzarik. Alde egin dutenek ikusi beharko dute zer egin.

Alde egiteko eman zituzten arrazoiak aintzat hartuta, pentsa daiteke agintaldia bukatu baino lehen bueltatuko direnik? Oraindik KES lagatzeko eman zituzten arrazoiak ez ditut ezagutzen. Esan bezala, KESi bere eskumenetatik kanpo dagoen zerbait eskatzeak zailtasunak sortzen ditu. Desberdina litzateke politikariek Kontseiluari beste zeregin batzuk emango balizkiote, baina, egun, dagoena besterik ez dago. Eta dagoenari ahalik eta etekin handiena ateratzea da garrantzitsuena. Orain arte hori lortu ez dugula uste dut. Are gehiago, KESeko desadostasunek indarra kentzen diote erakundeari Jaurlaritzaren eta Legebiltzarraren aurrean.

Lan hobea egin daitekeela uste al duzu? KESi buruzko gatazka jakin batzuk ezagunagoak izan dira egindako lana baino, baina KESen aditu talde bikaina dago, eta lan garrantzitsua egiten dute.

Beto eskubidea erakundearen arazo handienetako bat dela zioen Antxon Lafontek. Horrela al da? Niretzako beto sistema ez da ona halako erakundeetarako. Espainiako kontseiluen artean ezohikoa da EAEkoa, bakarra baita beto eskubidea darabilena. Ondorio txarrak ditu beto eskubideak zenbait momentutan. Baina egia da, halaber, talde guztiek erabili izan dutela, baita enpresaburuek eta sindikatuek ere, ELAk eta LABek batez ere, gehiengoa baitzuten sindikatuen taldean. Ados jartzeko borondateak bakarrik gaindi dezake betoa. Ulertu behar dugu KESi adostasunak ematen diola indar politikoa eta soziala; desadostasunak, aldiz, debaluatu egiten du. Edonola ere, Legebiltzarrak bakarrik alda dezake bozkatzeko sistema.

Zerga politika aldundien eskumena izanda, KESek ez du aztertu inoiz. Ez litzateke interesgarria izango zergen inguruan iritzia ematea? Egia da EAEko KESek lurraldearen egitura administratiboak berak ezarritako muga duela. KESek erkidego osoari dagozkion gaiez bakarrik eztabaida dezake, eta zerga politika aldundien eskumena da. Hutsune bat da, baina erkidegoaren egitura onartzen duenak aldatu beharrekoa da. KESek zerga politikari buruz hitz egitea ona izango litzateke, baina ez dago bere esku. Esan behar da aurrekontu legeari buruz ere ez duela iritzirik ematen, baina hau gai eztabaidagarriagoa da. Inoiz politikariek hori aldatu nahi badute, egin dezatela. Oraingoz, honi buruz pentsatzen dudana niretzat gordeko dut.

Jaurlaritzak bakarrik bidaltzen dizkio txostenak KESi, Legebiltzarrak ez du baliatu oraindik. Zergatik? KESen lanik handiena Jaurlaritzaren ekimenetatik dator, eragin sozioekonomikoa duten dekretuak edo lege proiektuak direla. Bigarren lana da hainbat gairi buruzko txostenak egitea. Faltan dugu Legebiltzarrak KESi gauzak eskatzea. Uste dut Legebiltzarrak berak akordioak lortzeko dituen zailtasunengatik izan daitekeela, eskatzeko ere ez baitira ados jartzen. Legebiltzarrari dagokio hutsune hori betetzea, KESi lana zergatik ematen ez dion aztertzea. Alabaina, izan daiteke ezer adosteko gai ez garela uste izatea eta, hori hala izanez gero, zertarako txostenak bidali?