Ahuntzaren Eguerdiko Doministikua

Patxi Lurraren leihoak

Atala: bizi gera!

2012/11/18

Eredugarriak (nolabait)

12:21:12 | Atalak: bizi gera! | 246 hitz  
Eusko Legebiltzarrerako azken hauteskundeak igaro berri ditugu, eta hautagai nagusiak aztertuta analisi hau egin dugu: hiru politikarik hizkuntza normaltasunez erabiltzen dute, batek erraztasun nahikoaz, bik erraztasun ez nahikoaz eta batek zuzenean ez du geure hizkuntza erabiltzen (normaltasun osoz). Urrats positiboa izan daiteke beraz zazpi hautagaietatik lauk hedabideetan euskaraz ondo egiteko gai direla, kontuan hartuta gaitasun hori gizarte osoan proportzio baxuagoan ikusten dugula. Beraz, hizkuntza kontuetan agintariak izateko aurkeztu diren politikariak eredugarriak izan dira. Nolabait.

Hiru hautagai euskaldunak Iñigo Urkullu (EAJ), Laura Mintegi (EH Bildu) eta Mikel Arana (Ezker Anitza) izan dira, arazorik gabe. Gorka Maneirok (UpD) deklarazioak sarritan egin izan ditu euskaraz, Patxi Lopez-ek (PSE-EE) eta Raquel Modubar-ek (Ezker Batua) keinu txiki batzuk egin dituzte, baina Antonio Basagoitik (PP) ezta hori ere.

Bestela, hauteskundeen emaitzak kontuan hartuta Urkullu eta Mintegiren alderdiek ordezkatuko dituzte Legebiltzarreko 2/3ak. Baina lehengora itzulita, EAEko gizartean 3tik 1 bakarrik euskalduna da. Gaur egun oraindik ere euskaldun gehienak abertzaleak dira, baina abertzale gehienak ez dira euskaldunak.

Edozein modutan, oraindik ez dakigu zer gertatuko den hurrengo Eusko Jaurlaritzarekin hizkuntzaren alorrean, baina bien bitartean eredu ausarta eman dutenak Gipuzkoako Foru Aldundiakoak izan dira. Herrialdeko gobernuan dauden Bildu-ko politikariek agerpen publiko guztiak euskaraz soilik egingo dutela ohartu dute, behar duenarentzat itzulpen zerbitzuak eskainiz. Oposizioko alderdiek, EAJ barne, ekimena kritikatu dute.

Bitxia bada ere, azken hauteskundeetan "Berria"n emandako elkarrizketa batean, Antonio Basagoitiri galdetu zioten ea zer iruditzen zitzaion deklarazioak gazteleraz bakarrik egitea. Bere erantzuna izan zen euskaraz soilik egitea bezain normala iruditzen zitzaiola.

Permalink-a Erantzun

2012/09/17

Mugarik Gabeko Telebista

12:53:51 | Atalak: bizi gera! | 190 hitz  
Valentzian TV3 ikusi eta entzun ahal izateko ekimena,abiatu zuten baina Nafarroan ere baliatuko zuten ETBrekin, edo Bierzon TVG-rekin. Izan ere, geurean Euskaltzaindia, Eusko Ikaskuntza eta Kontseilua moduko erakundeek bat egin zuten kanpainarekin, baita esparru politikotik ere. Uxue Barkosenak dira hitzak: “Oso zaila da haur bati azaltzea ezin dituela euskaraz marrazki bizidunak ikusi”.
 
Kronologia gutxi gora-behera horrela izan da:
1) 2007an TV3ren zabalkuntza Valentziako Autonomia Erkidegoan debekatu egin zuen hango gobernuak.

2) Erantzun moduan, Acció Cultural del País Valencià elkarteak Mugarik Gabeko Telebistaren lege-ekimen herritarra martxan ipini eta 2009an 650.000 sinadura baino gehiago bildu zituzten Estatu osoan, horietatik 550.000 balekoak zirelarik.

3) 2011ko irailean PSOEk azkenean eskaera tramitera onartu zuen aurreko hilabeteetan oztopoak ipini ostean, PPren abstentzioarekin.

4) 2012ko irailaren 11an, Diada egunean, Madrilgo Diputatuen Kongresuko osoko bilkuran proposamenaren alde egin zuten PSOEk, IUk, CIUk, EAJk, ERCk, Amaiurrek, Geroa Baik eta Compromis-Equok.

Gehiengo absolutua, hala ere, PP-k dauka. Eta argi dago eurei muga batzuk ipintzea komeni zaizkiela. Muga fisikoak hizkuntza gutxituen telebista eta irratien uhinei. Muga politikoak hizkuntzari eta kulturari.
Zeri diote ba beldurra? Kultura ondarea partekatzeari? Iragana ez ezik etorkizuna ere komuna edukitzeari? Hizkuntza berean hitz egiteari?
Permalink-a Erantzun

2012/06/18

Xora

08:53:38 | Atalak: bizi gera! | 184 hitz  
Zuberoa Euskal Herriko herrialderik txikiena da, bai eta biztanle gutxien daukana ere, 17.000 pertsona inguru hain zuzen ere. Ipar-ekialdean kokatuta, Gaskonia mugakide du, eta Aragoiko muga ere hurbil-hurbil dauka. Kultura adierazpenik ezagunena pastoralak dira, tradizio luzeko herri-antzezlanak direnak. Maskaradak ere lurralde txiki honen ondarearen zati ezaguna dira, neguko inauteriak direnak. Euskal herri kantagintzan zuberotar abeslarien ekarpena oso aipatzeko modukoa da, eta bertako euskalkiak ere jakin-mina pizten segitzen du exotikotasunagatik. Baina aurten, bestelako eskaintza harrigarria ekarri digute Zuberoatik.

Euskarazko zinemaren ekoizpena azken urteotan biderkatu egin dela aipatu izan dugu beste batzuetan blogean. Ia mota guztietako lanak egiten ari dira geurean azken aldiotan, pozteko modukoa dena zalantza barik. Oraingo lan hau, esan bezala, Zuberoatik dator, zubereraz egin dute eta ausardia handiz jokatu izan dute emaitza orijinala baino orijinalagoa eskainiz. Ipar Euskal Herritik orokorrean oso lan gutxi egin izan dute historian zehar zinemaren alorrean. “Xora”-k lehorte luzearekin amaitu du eta euri goxoa ekarri du ipar-ekialdeko txoko horretatik. Topikoekin apurtu du hein handi batean, gainera, eta mendi inguruko paisaiekin batera gaur egungo gizartearen isla ere bada luzemetraia hau, nostalgikoa baino enigmatikoa den pelikula hau. Ongi jin!
Permalink-a Erantzun

2012/05/07

Zorionak Euskadi Irratia

13:11:28 | Atalak: bizi gera! | 196 hitz  
Telebista euskaraz gutxi ikusi eta entzuten dugu, zinema eta antzerkiarekin berdin, egunkariak eta liburuak gutxi irakurtzen ditugu geure hizkuntzaz, kontsumo patroi kolonizatuak ditugu. Baina zorionez badaude salbuespenak, kasu batzuetan harrigarriak, kasu guztietan itxaropentsuak. Eta Irratia da horietako bat.

Izan ere, historian lehenengo aldiz, euskarazko kate bat entzunena da euskal herrialde batean. Gipuzkoan gertatu da (noski), 2012ko hasiera honetan EGM-k egindako neurketaren arabera: Euskadi Irratiak (57.000 entzule) lehendabiziko aldiz gainditu ditu SER (53.000) eta Radio Euskadi (48.000), harro egoteko moduko marka ezarriz.

Emaitzak ez dira hain onak Hego Euskal Herriko beste lurraldeetan. SER katea jaun eta jabe da Araban eta batez ere Bizkaian, eta entzunena da Nafarroan ere bai, Onda Cerok ia pareko datuak dituen arren. Azken herrialde honetan Euskadi Irratiko entzule kopurua portzentualki hobea da beste bietan baino, eta zenbaki horiei Euskalerria Irratiarenak (kate "alegala" ) gehitu behar zaizkie. Dena den, Bizkaia Irratiaren datuak ere kontuan hartu behar dira, eta lau probintzietan Gaztearenak ere azpimarratzeko modukoak dira, bereziki Gipuzkoan eta Bizkaian.

Aurten 30. urteurrena ospatzen ari da euskarazko irrati publikoa, 1982ko azaroaren 23an emititzen hasi baitziren. Hala ere, euskarazko irratigintzaren lehendabiziko irratsaioa orain dela 80 urte izan zen, 1932ko martxoaren 2an hain zuzen ere (1920koa da mundu osoko lehenengo irratsaioa).

Permalink-a Erantzun

2012/03/27

Badakigu, baina gutxitan egiten dugu

14:03:47 | Atalak: bizi gera! | 339 hitz  
Eusko Jaurlaritzak Bosgarren Inkesta Soziolinguistikoaren emaitzak (2011koak) aurkeztu ditu, eta horren arabera EAEko biztanleetatik heren bat elebiduna da, 600.000 pertsona inguru (erdia elebakarrak dira eta gainontzekoak euskara ulertzeko edo egiteko gai dira nolabait). 1991an baino 181.000 elebidun gehiago daude hiru probintzietan, eta euskaraz hitz egiteko ahal dutenak %11 igo dira azken hogei urte hauetan (1991-2001ean %8 eta 2001-11an %3). Lurraldeka, gipuzkoarren erdia eta bizkaitarren laurdena elebidunak dira. Bitartean, arabar euskaldunak %17a inguru dira. Hiriburuz hiriburu, Donostiak segitzen du izaten euskaldunena (%33a inguruan), eta Bilbo eta Gasteizko datuak antzekoak dira, %17.6 eta %15.5 hurrenez hurren.

Ezagutzari buruzko datuak horiek dira, baina erabilerari dagozkionak beste hauek: Elebidunen artean heren bat pasatxok ez du euskara inoiz edo ia inoiz erabiltzen, eta erdiak baino gehiagok etxean ez dute euskaraz hitz egiteko ohiturarik. Adinari dagokionez, gazteei buruzko informazioa kezkagarria da azken urteotan: 25-34 urteko euskaldunen artean %57.2 praktikanteak ziren 1991n, eta 2011an bestela %50.2. Bien bitartean, 16-24 urtekoen erabilerak %3 pasatxo egin du behera hogei urtean. Jaurlaritzak “erraztasunarekin eta harreman sarearekin” lotu du atzeraldia, elebidunen erdiak bizi baitira hiriburuetan eta erdara nagusi den beste gune batzuetan. Beste alde batetik, 65 urtetik gorako euskaldunek bestelako atxikimendua erakusten dute hizkuntzarekin, %80 baino gehiago praktikanteak baitira egunerokoan.


Hain zuzen ere, gazteen arteko euskararen erabilera aztergai izan dituzte Deustun martxoan Berbaizu Elkarteak eta auzoko Gazte Asanbladak "Gazteak, hizkuntza, hiria, erabilera; zer berri?" izenburuko jardunaldietan, Uxue Alberdi eta Fredi Paia bertsolariek, Fermin Etxegoien kazetariak eta Edu Apodaka soziologoak parte hartu dutelarik. Hitzaldiak iragartzeko izenburua oso esanguratsua izan da: "Badakigu, baina gutxitan egiten dugu".

Transmisioaren arloan, eta Jaurlaritzako inkestara bueltatuz, beste datu hauek jaso dituzte: Bi gurasoak euskaldunak direnean seme-alaben %97k euskara jasotzen dute etxean, eta horietatik %10ak gaztelera ere ikasten dute bertan. Guraso bakarrak baldin badaki hizkuntza, %71.3ri transmitituko diote, gehienetan gaztelerarekin batera. Hemen gehitu nahiko nuke, bestelako inkesten arabera, desberdina dela aita edo ama euskalduna izatea. Izan ere, amek euskalduntze maila hobeak lortzen dituzte aitek baino.

Azkenik, euskarari buruzko jarrera dela-eta, gogoetarako datu eta galdera bana: 16 urtetik gorakoen %12 euskara sustatzearen aurka daude (%14a 1991n). Galdera: Euskaldunen artean zenbat azalduko dira gazteleraren aurka?

Permalink-a Erantzun

:: Hurrengo orrialdea >>

L'esternut de migdia de la cabra

Ahuntzen doministikuei adi bazabilz eguerdiro. Hordago txikira botateko prest bazagoz. Botxotartasun alternatiboetan sinesten badozu. Harrikaldiak irakurteko ausartzen bazara... Aquest és el nostre lloc de trobada, baby.

| Hurrengoak >

Maiatza 2013
Ast Ast Ast Ost Ost Lar Iga
<<  <   >  >>
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Estekak

Bilaketa




Atalak


Artxiboak

Besterik

XMLBlog hau sindikatu

What is RSS?

Komunitateko blogak

powered by
b2evolution