Mahats Orriak planeta

Onartuko didazuelakoan, Gite-Ipes elkarteko lagunek bidalitako ohartxo zabalduko dut hemen:

   Kaixo, pasa den astean hasitako Historia hitzaldi ziklo bat antolatu dugu Portugaleten. Aurreko saioan Jose Mari Lorenzo Espinosa eta Eduardo Renobalesek egunean jarri ziguten II Errepublikara bitarteko historia garaikidea. Oso interesgarria izan dela pentsatzen dugu.
 
Datorren ostegunean, urriak 16, Martzelo Alvarezek "Memoria Historikoa" delakoaz hitz egingo du. Bere tesi nagusia da "Memoria historia baino gehiago da". Martzelok Ahaztuak 36-77 elkartean dihardu.

Hitzaldiak GITE-IPESek eta Narria Kultur elkarteak antolatzen dituzte. . Hona hemen, egunak eta hizlariak.

URRIAK 16 - Martzelo Alvarez - Memoria es mucho más que Historia - Memoria de la represión post-franquista.
URRIAK 23 - Francisco Letamendia “Ortzi” - Periko Solabarria - Los modelos económicos y de producción posfranquistas - La lucha por la democracia de la Izquierda Abertzale

Internet menperatzen duenak herrialde bateko ekonomia kontrolatzen du. Teknologiaren munduko guruetako baten hitzak dira, baina ez nolanahiko aditu batenak, David Perry Trend Micro segurtasun enpresa ezaguneko zuzendariarenak baizik. Badu zertan oinarritu: Datuz beteriko munduan bizi gara. Munduko diruaren %90 ordenagailuetan dago, airean. Horregatik doaz kriminalak Internetera, dirua bertan dagoelako. AEBetan, 2007an, 90.000 milioi dolar ostu zituzten sareko lapurrek 15 milioi banku kontutatik, FBIren arabera. Horren atzetik nor ote dagoen galdetuta, Parryk argi dauka: Bankuetan lapurtzen edo pertsonak bahitzen dituzten berberek egiten dute; aldea bakarra da orain ordenagailuak erabiltzen dituztela.

Bankuetara ez ezik, phishing delakoa bestelako erakunde batzuetara ere heldu da. Espainiako Ogasunaren izenean bidali izan dira aurten datu pribatuak lapurtzeko asmoa zuten mezu elektronikoak. Errenta aitorpenari zegokion diru kopuru jakin bat bueltatu behar zitzaiola esaten zioten hartzaileari, eta hark bere bankuko datuak eman behar zituen ustezko ogasunaren webgunean, lapurrek moldatutako gunean, alegia. Antzeko mezuak zabaldu dira nortasun agiria berritzeko bulegotik edota loteria agentziaren batetik, balizko sari baten berri emanda

Bankuetako gakoekin bezala, kreditu txarteletako datuen bila ere aritzen dira lapurrak. Horretarako, phishing-a baliatzen dute, besteak beste, futbol partidetarako sarrerak edo sakelakorako kreditua erosteko gezurrezko guneak sortuta. Kreditu txarteletako datu eta kodeekin erosketak egiten dituzte gero. PayPal ordainketa sistemak ere izan ditu mota horretako iruzurrak, baita eBay webguneak ere.

Erreklamazioa egin Lapurreta gertatu ondoren, erabiltzaile gehienek bankura jotzen dute kontu eske, ahal bezain pronto, Internet bidezko eragiketei traba jar diezaieten. Bankuek, gehienetan, gertatutakoa Poliziari salatu behar diotela esaten diete bezeroei eta, salaketa eskuan, bulegora bueltatzeko, lapurtutako dirua buelta diezaieten. Bankuak ikerketa propioa egiten du, eta hilabete inguruko epean erantzuna eman.

EKE Euskadiko Kontsumitzaileen Elkargoko Karmele Oleagaren esanetan, halakoetan, "banku gehienek beren segurtasun arazo bat dela aitortu eta diru guztia bueltatzen diote bezeroari, datuak babesteko erantzukizuna bankuarena baita". Edonola ere, EKEra mota horretako kasu gutxi heltzen direla dio Oleagak eta, izan direnetan, "erraz konpondu" dituzte.

Izan dira, alabaina, epaitegietara heldu diren erreklamazioak, bankuek lapurretaren erantzukizuna bezeroarena dela diotenean. Horixe argudiatu du Bancaja kutxak haren kontra bi bezerok jarritako salaketaren inguruan. Castelloko Lurralde Auzitegiak bankuaren aurka jo zuen abuztuan eta bezeroei 6.000 eurotik gora bueltatzera zigortu zuen.

Bancajak, ordea, banku bati dagozkion segurtasun neurriak dituela berretsi du, eta, horregatik, helegitea aurkeztu zuen. Esan zuenez, Interneten diru transferentziak egin aurretik, bezeroei kode jakin batzuk bidaltzen dizkie SMS mezuen bitartez. Pasahitzak behar bezala ez zaintzea bezeroen arduragabekeria dela uste du bankuak.

Adicae bankuetako erabiltzaileen elkarteak ohartarazi duenez, "banka elektronikoaren gainean Espainian emandako lehen epaietarikoa izan da", eta aurten mota horretako salaketak ugaritu egin direla gaineratu du.

1Nola heltzen dira mezuak ordenagailura? Spam-ari esker milioika erabiltzaileen helbide elektronikoak dituzte lapurrek, eta banku kontuetatik dirua ebatsi nahi dutenean, banku eta kutxen izenean mezuak bidaltzen dituzte. Segurtasun arazoren bat dela-eta bezeroak Interneten eragiketak egin ahal izateko erabiltzaile izena eta kodeak eman behar dituela dio mezuak. Sinesgarria izateko, bankuaren webgunearen itxura eta logoak ditu mezuak. Eskaintzen duten esteka benetakoaren antzekoa izan ohi da, esaterako, www.lacaixa-es.org, bankuaren helbide zuzena www.lacaixa.es izaki. Milioika bezero dituzten bankuak dira eraso horien helburu nagusiak, baina txikiek ere izan dituzte inoiz, Kutxak eta BBK-k kasu.

2Askotan lortzen al dute lapurrek bere asmoa? Erasoak ondoriorik izateko, hiru baldintza bete behar ditu balizko biktimak: Iruzurraren mezu elektronikoa jasotzea, bertan ageri den bankuko bezero eta Interneten eragiketak egitea eta, azkenik, mezuari sinesgarritasuna ematea. Bankuak bidalitako mezua dela uste duenean, bezeroak datu guztiak ematen dizkio lapurrari gezurrezko -baina bankuaren itxura bereko- webgune baten bidez, pasahitzak barne.

3Zer egiten dute lapurtutako diruarekin? Kodeak eskuratu ondoren, lapurrak horiek erabili eta diru transfrentzien bidez, ahal bezain beste diru ateratzen saiatzen dira. Horretarako, bitartekariak erabiltzen dituzte, Interneten aldez aurretik bilatutakoak. Spam mezuek, inoiz, lanpostu zoragarriak eskaintzen dituzte, eginkizun bakarra diru transferentziak jaso eta dirua bidaltzea dutenak. Western Union bezalako sistemen bidez bidalitako diruaren arrastoa galtzen da eta, horrela, poliziak errudunik aurkituz gero, transferentzia jaso duen bitartekari hori izango da.

Azkenaldian obsesionatuta nabil parte-hartzearen kontuekin. Ez dakit gaiaren inguruko inoiz baino berri gehiago agertzen ari den edo nire fijazio arraro baten ondorioa besterik ez den.

Ostiralean El Correo egunkariko artikulu batek zeharo asaldatu ninduen. Petronor enpresako presidenteak Bilbon hitzaldia eskaini zuen eta enpresaren erronkak azaldu zizkien bertaratutakoei.

Titularra: Imaz cree que Petronor desaparecerá si no puede acometer sus inversiones

Pasarte pare bat ekarriko dut hona, jatorrizkoak, itzulpenarekin matizak jasotzen asmatuko ez dudala ziur nago eta:

Imaz defendió «el carácter industrial de Euskadi», así como la necesidad de que se estimulen las inversiones en este sector, junto al de los servicios. También relativizó el papel de la Administración, para reclamar «una mayor participación de la sociedad civil» en los proyectos industriales que son claves para el desarrollo del País Vasco.

Harrapazan/k! Hau zen orduan agintariek aipatzen ziguten parte-hartze famatua!

Bigarren perlatxoa:

Por último, Imaz hizo un llamamiento a valorar en su justa medida algunas oposiciones a proyectos de inversión. Así, recordó que la inauguración del Metro de Bilbao, una infraestructura que tiene un altísimo reconocimiento por parte de la sociedad vizcaína, «se realizó en medio de pancartas y pitidos de personas que se manifestaban en contra».

Laburtu dezagun, beraz, lau puntutan Petronor-eko presidentearen hitzaldi parte-hartzailea:

1.- Petronor enpresak beharrezkoa du Muskiz-en hedatzeko duen egitasmoa burutzea. Bestela, zoritxarrez, Petronor itxi eta Muskiz zein inguruko herrietako 6.000 lagun langabezira bidali beharko ditugu.

2.- Gizarte zibila egitasmo industrialetan inplikatzea derrigorrezkoa da. Mesedez, atera dadila meatzaldeko gizarte zibila Petronor defendatzera, bestela, badakizue zer gerta daitekeen.

3.- Administrazioak dioena batzutan ez da hain garrantzitsua.

4.- Badaude mugimendu batzuk (lau katu, betikoak) kontra agertzen direnak. Gixajoek ez daukate ideia-putarik eta, ez egin kasu handirik; konturatuko dira, etorkizunean, zein okertuta zeuden.

Hauxe da parte-hartzearen paradigma berria, eta kitto!

Petronorreko presidentea (euskal gazteriarentzako erreferente eta adibide bikaina) GKE batetako presidentea modukoa da, bere helburu bakarra oso argi utzi baitzuen kargua hartu zuenean: hacer país. Posizio horretatik gizarte zibilaren parte hartzeari buruzko iritziak emateko talaia ezin egokiagoa du. Ezjakin zaratatsuz betetako gizarte mugimenduen garaia gainditu eta Herriaren onerako ari diren Enpresen babesa izango diren erakunde-zibil eredugarriak behar ditugu. Bestela, maletak jaso eta beste herri batzuk eraikitzera joatera behartuak egongo dira. Txintxo portatu.

Modan daude ezpata, gaztelu eta armadurak. Erdi Aroa berpizteko gero eta aitzakia gehiago topatzen dute hiri eta herri guztietan eta, ondorioz, Euskal Herriko leku gehienetan antolatzen dute garai hartan girotutako azokaren bat. Azoka horiek bisitatu ondoren, alabaina, asko galdera batekin bueltatzen dira etxera: hauxe al da euskaldunen arbasoek bizi izan zuten Erdi Aroa? Ezezkoan dago Gabirel Ezkurdia Basque Power taldeko kidea eta, horregatik, Euskal Herriko Erdi Aroari buruzko lehen azoka tematikoa antolatu dute Berangon, Udalarekin batera.

Erdi Aroko ohiko azoketan «erasotua» sentitzen du bere burua Ezkurdiak, «ikur eta erreferentzia guztiak gure historiarekin zerikusirik ez dutelako eta, gainera, saldu eta erosteko leku hutsak bilakatu direlako». Euskal Herriaren historia Nafarroako Erresumari lotuta dagoela erakutsi nahi die Basque Power taldeak Berangoko azokara bertaratuko direnei, eta horrek «gaurko errealitatea ulertzeko zer nolako pisua duen».

Horregatik, ikuskizunen eta eskulangileen azoka ez ezik, antolatu duten jaialdia «didaktikoa» ere izango da. Historia kontalaria ekarri dute horretarako, Bizkaiko jaurerriak nafar erregeekin zuen lotura edota euskaldunen lehenengo ikurrak zeintzuk izan ziren azaltzeko: «Iñigo Aritzaren arrano beltza eta Nafarroako ikurrina ikus daitezke hemen».

Irakaspenak, baina, jaki gozo, musika eta ekitaldi ikusgarriekin jantzi dituzte Berangoko azokan. Besteak beste, Bizkaiko Esgrima Zaharreko elkartearen ezpatariak, falkoneria erakustaldiak eta errementarien lana zuzenean ikusteko aukera eskaintzen du azokak atzotik gaur arte.

Ezpatak dantzan Mendeetan galdu da ezpata jokoaren artea, baina bada esgrima berreskuratzeko lan egiten duen taldea. Santos Morondo Bizkaiko Esgrima Zaharreko elkarteko kideetako batek azaltzen duenez, izkribu zaharretan bilatzen dituzte esgriman aritzeko irakaspenak, «XIII. mendetik XVII.era bitartekoetan» eta ezpatarekin trebatzen dira gero. Azokan erakusten dutena «ez da aldez aurretik prestatutako koreografia». Armadurekin eta bestelako babesekin egiten dituzte borroka ikusgarriak.

Saltzaile eta eskulangileak ere ez dira Moreaga parkean falta. Leongo uxuala eta Toledoko ezpatak ekarri ditu Luis Pereira asturiarrak. Bildumazaleek armak «izugarri estimatzen» dituztela dio eta, krisialdia eta guzti, «urtean bat edo bi eros daitezkeela». 40 eurotan saltzen ditu dagak eta 90 euro ingurutan ezpatak