Irakurlearen Tartea bloga

Hurrengo larunbatean, Ekainaren 4an, Arte Bizkarra Kulturgintzak "Gaur egungo BeHIak. Hezkuntzaz hausnartzen" liburua aurkeztuko du Bilboko Alondegian ospatuko den Autoeditatuak ekimenaren barnean.
Hezkuntza eta irakaskuntzari buruzko hausnarketa proposatzen digu Gorka Velascok liburu honetan. Marrazki xume eta sotilak ederki uztartzen dira aho biko esaldiekin.
Umore puntu batez institutuen egoera islatzen duen proposamen grafiko eta poetiko honek ikuslea irakurlea kitzikatu nahi du.

Hurrengo apirilak 26an 74 urte betetzen dira Gernika bonbardatua izan zenetik. Bonbardaketa hau, Pablo R. Picassok irudikatu zuen munduan zehar oso ezaguna den “Guernica” margolanean, gaur egun, Bakea eta Giza Eskubideen ikur bezala ezagutzen dena.

Zure atxikimendua eskatzen dugu gure ustez zilegi den aspaldiko aldarrikapen honen alde: “Guernica-Gernikara” ekar dezatela.

http://www.guernicagernikara.net/home/?page_id=80

Aupa Bittor!

Eskerrik asko erantzunagatik! Seguruenik arrazoi duzu, baina emango al zenidake horrela idatzitako liburu klasikoren baten izenburua? Etxean ditudan apurretan ez dut horrelakorik ikusi eta gaia ikaragarri interesatzen zait.
Dena den azkenean galdera Anjeli berari egitea erabaki dut, erantzuten badit jarriko dizuet.

Nire etxean behintzat, amamak eta, ez dute telefonoz deitu dutela esateko, telefonoz deitzen dutela esaten. (Nire ilobak ere ez)...
Gero arte!

Galderari erantzun zion Anduk saioan. Aditzaren aspektua horrela nahita erabili duela esan zigun. Arrazoia ere azaldu zuen, baina -barkatuko didazue- orain ez dut eman zuen azalpena gogoratzen (han egon zen baten batek nik baino memoria hobea baleuka..).
Edozelan ere, han geundenon artean inork ez zuen esan horrek irakurketa zaildu zionik, uste dut gehien-gehienok erreparatu ere ez diogula egin.

Aupa Bruno. Nik eztet oraindik irakurri Andurena (badet asmoa eta horregatik sartu naiz orrian eta zurea ikusi), baina badet iritzia zuk galdetzen dezunaren gainean eta aipatuko dizut. Zure galdera da: "Zergatik idatzi du liburua aditz aspektua nahita oker edo era ez tradizionalean erabiliz?"

Eta OKER eta EZ-TRADIZIONAL kalifikatiboak darabilzkizu. Eta seguru asko hasi zaitezke pentsatzen Anduk (nolabaiteko ausardiaz) forma horiek baldin badarabiltza, dela, hain zuzen, bere ustez ere ZUZENAK eta TRADIZIOZKOAK direlako, eta aldiz, ZUZENA eta TRADIZIOZKOA ez dena dela XX. mende batez ere amaieran eta batuarekin batera saldu nahi izan den ASPEKTU BUKATU PERFEKTUAren erabili beharra narrazioetan. Erabili litekeela noski. Erabili dela noski. Baina erabili beharrekoa dela edota erabili den bakarra dala, ez da egia. Horrelako uste asko zabaldu XX. mende amaierako hegaoldean euskara batuaren zabaltzearekin batera, batez ere gure euskararen tradizioaren eta euskararen ezagutzaren zabal faltaren ondorioz.

Nolanahi interesgarri deritzaot ohartzeari zure esperientzia pertsonala, diozunean: "Niri irakurketa asko zailtzen dit honek, eta ezinean nabil." Niri behintzat ez didalako inoiz zaildu. Baina badakit gaur eguneko euskara batua irakurtzen ohitu diren gazteei ere etzaiela batere harrigarri gertatzen euskeraz modurik artifizialenean atzeratzen direnean aditzak, eta horrela bai (nire eta askoren) irakurketa bai asko zaildu, eta ezinean ibilarazi. Badirudi gure buruak ere ohitu egiten direla.

Ondo izan

Bittor

Aupa

Duda handi bat daukat liburu honekin, eta inork ez dit erantzuten jakin. Ea norbaitek galdetzea daukan hau Anduri.

Zergatik idatzi du liburua aditz aspektua nahita oker edo era ez tradizionalean erabiliz? Niri irakurketa asko zailtzen dit honek, eta ezinean nabil. Adibidez:
(...) Intermitentea pizten du bide ertzeko gasolindegira doala seinalatzeko.Errepidea zeharkaturik gasolio posteraino iristen da.

Motorraren burrundara itzaltzen da;bukatu da gurpil-gomek (...)

Nire ustez jarri beharko lukeena:

(...)Intermitentea piztu du bide ertzeko gasolindegira doala seinalatzeko. Errepidea zeharkaturik gasolio posteraino iritsi da.

Motorraren burrundara izali da; bukatu da gurpil-gomek(...)

Eskerrik asko, neuk egingo nioke, baina ezin naiz itzaldira joan!
Agur!

New York-eko publikoa aipatu zuela eta... emanaldian egondako batek behintzat egin du bere komentarioa: http://lacomunidad.elpais.com/mikel-urmeneta/2008/12/21/again-uribe-again

Julen: "A última vez que te vi tinhas as patas cruzadas".

Katixa: Zorionak ba zeure estreinaldian.

Ongi etorri Katixa!

Niri interesgarria iruditu zitzaidan aipatu ez zen gai bat. Alegia, orain arte Alonso generoen arteko mugetan ibili dela esan genuen, eta berak ere hala izan zela aitortu zuen. Baina gero, ipuinak aletzean, konturatu ginen errealitatea oso-oso hurbil zegoela ipuinen fikziotik, ia bat egiteraino biak.

Beharbada, ekarri ditugun idazleetatik, hauxe izan da errealitatea eta fikzioaren arteko mugak gehien hurbildu dituena, gehien lausotu duena marra fin hori.

Azken batean, beraz, orain arte Jon Alonso generoen arteko mugetan ibili bada ere, esan nahi dudana da oraingoan ez duela aparte utzi ofizio hori, ze liburu honetako mugak oso finak dira, eta hanka bat errealitatean duzun bitartean bestea fikzioan izan dezakezu, edo hori iruditu zitzaidan.

Niri biak gustatu zitzaizkidan: hitzaldia eta liburua, errealitatea eta fikzioa.

Bai, bideoarena interesgarria izan daiteke, gestio batzuk egingo ditut probatxoren bat egitearren.
Gatazkarena ere interesgarria izan daiteke, horretan Anduri ulertu nion gogoetarekin geratzen naiz: gatazka maila eta aurpegi askotakoa da, eta egia esanda, Ihes Betean, gatazka argi azaltzen duela esan den arren, nik alde desberdinetatik ikusten dut. Adibidez, Triesten Werner bere identitatearen bila zelan dabilen, gure gatazkak alde identitarioa ere badauka.
Liburu guztietan agertu dela diozu, ez ditut orain denak gogoratzen, baina azkenengoetan aurpegi desberdinak agertu dira duda barik:
Aingeru Epaltzaren Lasto Sua-n agerraldi argiak ipuin guztietan, niri azkena, alabaren nobioarena, gehien gustatu zitzaidan enfokea.
Paddy Rekalderenean, gatazkak euskaldunon artean sortu dituenak ditugu nonbait. Jimurenean 36ko gerraren ostekoak.
Gaur eguneko euskal komunitatea gatazkaren inguruan egituratu ez ote den nago. Eta idazleak horren parte dira azken baten.

Ederra egin duzun argazki-presentazioa, Bontxi. Ideia bikaina, baita ere, bideoarena. Ea horretan aurrera egiterik dagoen, aukera handiak ematen dituen baliabidea da eta.

Bestetik, hitzaldiari buruz, zer esan. Niri sekulakoa iruditu zitzaidan. Makina bat gai interesgarri egon ziren, tartean zuk aipatu dituzunak (horietatik, bereziki interesgarria zelan biluztu zitzaigun Andu, ez soilik liburu honekikoan, ezpada bere aurreko zenbait libururi buruz ere hitz egiterakoan, pasarteetako batzuk bere bizitzarekin lotuz; literatura eta gatazkarena ere oso kontuan hartzekoa). Beste gai apasionante batzuk ere egon ziren:

-Liburuekiko maitasuna hitzaldi osoan agertu zen, ez soilik "Ihes betea" nobelan. Beste idazle batzuen aipamenak, bere aurreko liburuetara egindako saltoak... Blogaria ere badenez, esan dezakegu estekaz beteriko hitzaldia izan zela, hipertestuala beraz.

-Kulparen gaia. Ez genuen beharbada luzeegi jorratu, baina oso gai interesgarria da liburu honekin erlazionatuta. Ni bereziki utzi ninduen kezkatuta liburuaren kontrazalean agertzen den zitak: atzo egun osoan bueltaka izan nuen esaldi hori, ezin izan nuen gainetik kendu, hain ikaragarria iruditzen zait.

-Gatazkarena dela eta, gaiak askoz ere luzeago jo zezakeen, badu-eta mamia. Duela gutxi, Hasier Etxeberriak esaten zuen, Anduren hitzaldian aipatutako "Maldetan sagarrak" liburuari buruz, euskal idazleek idazten duten guztia dagoela gatazkarekin blaituta. Nire ustez, blog honetan horri buruzko eztabaida sortu dezakegu, ekarri ditugun liburuak hartuta hizpide. Eta iruditzen zait ekarri ditugun ia guztietan betetzen dela premisa hori.

Seguruenik beste makina bat gai geratu zaizkit tintontzian (eta hitzaldian ere, makina bat geratu zitzaizkidan galdetu barik), baina tira, honekin nahikoa momentuz.

Bai, asko dira. Saridunak ere pare bat izan ditugu hemen: Harkaitz Cano, (Belarraren ahoa ) eta Jokin Muñoz (Bizia lo). Eta ez gurean landu genuen liburuagatik baina inoiz beste lanen bategatik sariren bat jaso duenik ere bada: Fernando Morillo, Andoni Egaña, Juan Kruz Igerabide, Aingeru Epaltza,...

Dezente pasatu dira guretik:

Markos Zapiain (Atxagaren "Soinujolearen semea" liburuari buruz hitz egitera etorri zen), Eider Rodriguez ("Eta handik gutxira gaur"), Paddy Rekalde ("Ragga-ragga dator gaua"), Xabier Mendiguren Elizegi ("Hamasei ipuin amodiozko"), Edorta Jimenez ("Kilkerren hotsak"), Koldo Izagirre ("Sua nahi, Mr. Churchill?"), Julen Gabiria ("Han goitik itsasoa ikusten da") eta Lutxo Egia ("Ezker hanka falta zuen).

...

• Hasierako ideia: Hyde Park-en hizlari bat kaja baten gainean, Inglaterrako lurra ikutu barik


• Horizontaltasun eta bertikaltasunarekin gozatu du. Bertikala kanpora begirakoa da, horizontaltasuna barrura begirakoa 


• Aspaldi ez du Jon Juaristirekin hitz egin
  
  


• Entzun ez dituen hitzak ez ditu liburuetan idazten


•  Joseba Sarrionandia berandu heltzen zen batzarretara batzutan


• Zein grisa zen Bilbo duela hogeitamar urte!
  
  

Gehiago?

IHES BETEA: ANDU LERTXUNDI IRAKURLEAREN TARTEAN

Data: 2007/02/27
Lekua: Santutxuko AEK (Arbidea 21, Txurdinaga)
Ordua: 20:00
Asapalaren webgunetik aterata (www.asapala.org).

... eta noiz izango da hitzaldi hori?
Anjel Lertxundiren Ihes betea zein egunetan landuko dozue?

Eskerrik asko, erantzunagatik eta beste guztiagatik be bai.

Gazteak esan dudanean ez dut esan bakarrik 16-24 urte bitarteko gazte(txo)gaztetxeroagatik. Adinaren esparrua apur bat zabaldu nahi izan dut, 35 urtera arte edo. Ze, I.T.an 18korik ez dugu ikusi, baina 30ekoak ere gutxi. Eta belaunaldi horrena izan liteke kezkatzekoagoa, D ereduaren kumeak, lan-munduan sartuta gehienak,... Hor egon daiteke euskal literaturak irabazi beharreko esparrua.

Nik beste inpresio bat ere badaukat, zuk esandako gauza batetik tiratuta: idazle beteranoen mitifikazioa esan duzu.

Iruditzen zait "sokako idazleen" mirespenaren fenomenoa ere existitzen dela. Nire ustez, ez genuke lotsarik izan behar aitortzeko hori ere badagoela gurean. Ideologikoki kokatutako idazleak miresten ditugula, alegia, egiten duten literatura baino gehiago. Eta hori peligrosoa eta itsua iruditzen zait (baldin eta egiten duten literatura ez bada gure mirespenaren mailakoa. Idazle horiek espektatibak betetzen badituzte, ordea, segi ditzagun arrazoi osoz miresten, jakina).

Eta horrelakoetan, gazteen presentzia nabarmenagoa izaten dela iruditzen zait, "datorrena datorrelako".

Galdera interesgarri batzuk bota dituzu:

- Gazteek ez dute euskal literatura irakurtzen?
- Gazteentzat honelako literatur-tertuliak paliza dira?

a) Ez dakit irakurtzen duten edo ez. Baina...
b) Ez dira palizak tertulia hauek gazteentzat. Izan ere...

tertulia hauexek, berberak esaktamente eta formatu identikoan, gaztetxe batean egiten badituzu, ez izan dudarik dozenatik gora gazte joango liratekeela Santutxu aldean.

Zergatik ez datozen? Gazteren batek erantzun beharko luke, baina bai, kontuan hartzeko moduko oharra da egin duzuna, eta apur bat larritzekoa ere bai.

Interesgarria lana, Julen.
Nire partetik apuntetxu pare bat:
Saioetako asistentzia dela eta, oraintxe momentuan daturik ez eduki arren, inpresio bi dauzkat.
Beste arrazoi batzuengatik (Egaña, Maia), edo salbuespen esanguratsuak (Unai, Julen) izan ezik, jende gehien, eta ondorioz irakurrienak direlako akaso, erakarri dutenak edade batetik aurrerakoak izan direla iruditzen zait (Izagirre, Irigoien,...). Berriro diot, datu gabeko inpresioa da, igual ez zaudete nirekin ados egongo.
Inoiz komentatu dugu parte-hartzaileen adinaren batez bestekoa ere altua dela, ez dela gazterik etortzen.
Zer ondorio atera daiteke honetatik? Gazteek ez dute euskal literatura irakurtzen? Idazle beteranoekin halako mitifikazioa dago? Gazteentzat honelako literatur-tertuliak paliza dira? Euskal literatura irakurleen belaunaldi baten pentsuan dagoela?
Emakumeena ere hor dago, publikoaren artean ere hainbestekoa ez baina gizonezkoen proportzioa askoz altuagoa dela esango nuke. Emakumezkoek gehiago irakurtzen dutela esaten denean gainera.
Pentsatzeko galdera gehiago, beste barik.